ℹ️Bu sistem bir klinik karar DESTEK aracıdır; tanı koymaz, tedavi önermez. Eşik değerler ve kurallar ulusal/uluslararası rehberlere ve aşağıdaki literatüre dayanır. Nihai klinik karar ve sorumluluk ilgili hekime aittir. Akademik literatür PubMed üzerinden derlenmiştir.
WHO Labour Care Guide (LCG) & Partograf
Sistemin doğum eylemi izlemi WHO Labour Care Guide temellidir; aktif faz ≥5 cm servikal açıklıkta başlatılır ve gereksiz müdahaleler azaltılmaya çalışılır.
- Ubom AE, ve ark. FIGO position statement on the use of the WHO labor care guide versus the partograph. Int J Gynaecol Obstet, 2025. — DOI: 10.1002/ijgo.70151
- Ghulaxe Y, Tayade S, ve ark. Advancement in Partograph: WHO's Labor Care Guide. Cureus, 2022. — DOI: 10.7759/cureus.30238
- Vogel JP, ve ark. Implementing the WHO Labour Care Guide to reduce the use of Caesarean section in four hospitals in India. Reprod Health, 2023. — DOI: 10.1186/s12978-022-01525-4
Robson 10 Grup Sınıflaması
Sezaryen oranları, gruplar arası kıyaslama için Robson sınıflamasıyla raporlanır. Türkiye 2016 verisinde 1.189.578 doğumun 649.212'si (%54,6) sezaryendir; en büyük katkı Robson 5, ardından 10, 4, 2, 1 gruplarındandır.
- Jiandani F, Somalwar S, Bhalerao A. Frequency of Caesarean Section Classified by Robson's Ten Group Classification System: A Scoping Review. Cureus, 2023. — DOI: 10.7759/cureus.41091
- Sanışoğlu S, Engin-Üstün Y, ve ark. Use of ten-group Robson Classification in Türkiye to discuss cesarean section trends. Minerva Obstet Gynecol, 2022. — DOI: 10.23736/S2724-606X.22.05154-5
Maternal Erken Uyarı Sistemi (MEWS)
Maternal MEWS altı temel fizyolojik parametreyi izler (solunum sayısı, oksijen satürasyonu, ateş, sistolik ve diyastolik kan basıncı, nabız) ve şok indeksi gibi türetilmiş göstergeleri kullanır. Erken uyarı sistemleri ağır maternal morbidite ve mortaliteyi azaltmaya yöneliktir; tek başına tanısal değildir.
- Quinn AC, Meek T, Waldmann C. Obstetric early warning systems to prevent bad outcome. Curr Opin Anaesthesiol, 2016. — DOI: 10.1097/ACO.0000000000000338
- Chimwaza Y, ve ark. (WHO Global Maternal Sepsis Study). Early warning systems for identifying severe maternal outcomes. EClinicalMedicine, 2024. — DOI: 10.1016/j.eclinm.2024.102981
- Gupta C, ve ark. Carle's obstetric early warning score as a screening tool for critical care admission. Indian J Med Res, 2023. — DOI: 10.4103/ijmr.ijmr_2478_21
T.C. Sağlık Bakanlığı Rehberleri (Denetim & Endikasyon)
Ek-3 denetim formu ve sezaryen endikasyon değerlendirmesi Sağlık Bakanlığı rehberlerine dayanır.
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Güvenli Doğum Süreci Uygulama Rehberi. Ankara, 2019.
- T.C. Sağlık Bakanlığı, AR-GE ve Sağlık Teknolojisi Değerlendirme Daire Başkanlığı. Sezaryen Klinik Protokolü. Ankara, 2022.
Akademik atıflar PubMed üzerinden derlenmiştir. Rehber sürümleri güncellenebilir; en güncel bilgi için Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayınlarına başvurulmalıdır.